Pagsasalin ng mga kaalamang bayan ng Kanlurang Visayas

Sub Title: Study 1: pagsasalin ng mga hururaon/ududayon, hurubaton, daragilon, huding, likayo, hakol at mga matandang maikling tugma; Study 2: pagsasalin ng mga ambahanon, daigon at komposo; Study 3: pagsasalin ng mga dayaw/dalit at pasyon; Study 4: pagsas

Author: Espina, Bibiana C. et al.

Accession Number: URDC00028

Class No:

Author No:

Copyright Year: 2015

Abstract:

Ang Kanlurang Visayas ay mayaman sa mga kaalamang bayan na tunay na sumasalamin sa kultura, tradisyon, at mga mithiin ng mga mamamayan. Ang mga kaalamang ito ay nararapat na mapabilang sa pambansang kanon ng panitikang Pilipino kaya isang pangangailangan ang pagsasalin nito sa wikang Filipino. Ang palarawang pananaliksik na ito na ginawa noong Enero 2015 hanggang Hunyo 2015 ay naglayong isalin sa wikang Filipino ang mga kaalamang bayan ng Kanlurang Visayas na nakasulat sa wikang Hiligaynon o Kinaray-a. Tinangka ding alamin ang antas ng kahusayan ng ginawang pagsasalin sa kabuuan at ayon sa iba’t ibang aspekto. Tigtatatlong mga dalubhasang propesor at guro sa wika, panitikan, at pagsasalin ang nagtaya sa kahusayan ng bawat pangkat ng mga isinaling akda gamit ang isang talatanungan. Katampatang tuos ang estadistikang ginamit sa pagsusuri ng mga datos. Natuklasan sa pag-aaral na sa kabuuan, mataas ang antas ng ginawang salin at gayundin sa aspekto ng kaangkupan ng salin, kawastuang pambalarila, katangiang pampanitikan, kalinawan ng salin,at patalinhagang pagpapahayag. Sa pangkat ng mga akda ang paktakon/palagatu,lowa, alamat at mga kuwentong bayan ay may napakataas na antas ng kahusayan, mahusay ang dayaw, dalit, at pasyon gayon din ang mga ambahanon, daigon, at komposo at katamtaman naman ang antas ng mga hururaon/ududayon, at iba pang matandang maikling tugma. Iminungkahi na maipalimbag ang mga natipon at naisaling mga kaalamang bayan upang magamit na kagamitang pampagtuturo sa Mother Tongue Based Multilingual Education sa unang tatlong baitang sa batayang edukasyon at gayundin sa pagtuturo ng panitikan sa lahat ng antas. Dahil sa kakapusan sa mga panumbas sa ilang mga orihinal na katawagan mula sa isinaling mga tula, iminumungkahi ang pagbuo ng glosaryong Kinaray-a/Hiligaynon at Filipino upang magamit na sanggunian lalo na ng mga guro at mag-aaral sa batayang edukasyon upang matugunan ang pangangailangan sa pagsasakatuparan ng programang Mother Tongue Based Multilingual Education. Inaasahan na sa pamamagitan ng pananaliksik na ito, kung hindi man lubusang malutas ang problema sa kakapusan sa talasalitaan sa wikang Filipino at Hiligaynon, kahit papaano ang pagbasa, pagtangkilik at paggamit ng mga kaalamang bayan ay maging hudyat ng muling pagpapahalaga sa wikang kinagisnan at sa wikang Filipino. Kailangan din ang tulong ng lokal na pamahalaan o mga grupong pangkultural upang maitanghal ang mga kaalamang bayan sa pamamagitan ng pagkukuwento, pagbigkas ng tula at lowa, pagsasadula at iba pa. Iminumungkahi din ang lalong pagpapakinis ng mga saling may katamtamang antas ng kahusayan at muling pagtaya nito ng mga eksperto.


Keywords: Pagsasalin, Kaalamang bayan, Hururaon,Dayaw, Ambahanon, Hurubaton

Citation:



File Attachments

A PHP Error was encountered

Severity: Notice

Message: Undefined offset: 1

Filename: pub/results.php

Line Number: 135

A PHP Error was encountered

Severity: Notice

Message: Undefined offset: 1

Filename: pub/results.php

Line Number: 135